Draaiboek

1. Implementatie thuiszorg in 4 stappen

1. Spreek af:

a. dat mondzorg onderdeel uitmaakt van de zorg voor kwetsbare ouderen en mensen met dementie;
b. dat screening op zelfzorg bij de mondverzorging en op de behoefte aan behandeling door een mondzorgverlener onderdeel uitmaakt van de reguliere zorgbehoefte analyse bij deze cliënten;
c. dat cliënten actief worden verwezen naar een mondzorgverlener, als dit op basis van de screening nodig blijkt;
d. dat alle zorgmedewerkers geschoold worden in signalering en hulp bij de mondverzorging;
e. wie van de teamleden de implementatie coördineert en blijft bewaken.

2. Organiseer de scholing:

a. Zorg ervoor dat alle teamleden vóór een bepaalde datum individueel ‘alles voor een gezonde mond’ op de website van De mond niet vergeten! bestuderen (tijdsbesteding circa 1 uur).
b. Houd 2 weken na die einddatum een groepsles om de stof gezamenlijk te verwerken, gebruik hiervoor de lesbrief en de presentatie.
c. Zorg ervoor dat de wijkverpleegkundigen en andere geïnteresseerden daarnaast de scholing voor de eerste lijn hebben gevolgd.
d. Zorg ervoor dat ook nieuwe teamleden de scholing volgen.

3. Start de screening:

a. Spreek een startdatum af waarop de screening mondzorg structureel onderdeel wordt van de zorgbehoefte analyse van nieuwe cliënten uit de doelgroep.
b. Spreek af vóór welke datum alle bestaande cliënten uit deze doelgroep gescreend zijn op mondzorg.
c. Spreek af hoe vaak de screening op de mondzorg wordt herhaald.
d. Voeg het screeningsformulier altijd bij het cliëntdossier.

4. Leg contact

Leg contact met de mondzorgverleners (tandarts, mondhygiënist, tandprotheticus) in het werkgebied van het thuiszorgteam en ga na of deze openstaan voor samenwerking volgens onderstaand model.

2. Model voor regionale samenwerking mondzorg voor kwetsbare ouderen en mensen met dementie

Mondzorgverleners (tandarts, tandprotheticus, mondhygiënist)

Werken (zoveel mogelijk) volgens de ‘Praktijkwijzer Zorg aan ouderen in de algemene mondzorgpraktijk’ (zie: www.knmt.nl/ouderen), met in ieder geval de volgende bijzondere aandachtspunten:

a. kwetsbare oudere patiënten uit het eigen bestand niet uit het oog verliezen;
b. mantelzorger bij de afspraak en de behandeling betrekken, als de patient diens begeleiding nodig heeft;
c. indien nodig de mantelzorger en/of thuiszorgmedewerkers instructie geven met betrekking tot de mondverzorging;
d. patiënten naar de thuiszorg verwijzen indien er bij de dagelijkse mondverzorging hulp nodig is, die niet door een mantelzorger geboden kan worden;
e. patiënten naar een tandarts geriatrie of CBT verwijzen, indien specifieke kennis en behandeling nodig is;
f. een huisbezoek organiseren, als de patiënt niet naar de praktijk kan komen.

Huisartsen en praktijkondersteuners ouderenzorg

1. Zijn bij kwetsbare ouderen en mensen met dementie alert op problemen met de mondverzorging en klachten in de mond. De huisarts is ook alert op interacties tussen medicatie en de mondgezondheid.
2. Hebben screening op mondzorg geïntegreerd in de reguliere zorg voor kwetsbare ouderen en mensen met dementie.
3. Verwijzen patiënten zo nodig actief door naar een mondzorgverlener en/of de thuiszorg, indien dit op basis van de screening nodig blijkt.

Casemanagers dementie

1. Zijn bij mensen met dementie alert op problemen met de mondverzorging en klachten in de mond.
2. Hebben screening op mondzorg geïntegreerd in de reguliere zorg voor mensen met dementie
3. Verwijzen cliënten zo nodig actief door naar een mondzorgverlener en/of de thuiszorg, indien dit op basis van de screening nodig blijkt.

Thuiszorg

1. Is bij kwetsbare ouderen en mensen met dementie alert op problemen met de mondverzorging.
2. Heeft screening op mondzorg geïntegreerd in de reguliere zorg voor kwetsbare ouderen en mensen met dementie.
3. Geeft cliënten – binnen de geldende richtlijnen van de financier – een thuiszorgindicatie voor hulp bij de mondverzorging, indien dit op basis van de screening nodig blijkt.
4. Verwijst patiënten zo nodig actief door naar een mondzorgverlener, indien dit op basis van de screening nodig blijkt.
5. Heeft alle medewerkers geschoold in signalering en hulp bij de mondverzorging.

Apotheker

U kunt ook de apotheker bij de samenwerking betrekken. Ook deze kan een rol vervullen in het signaleren of voorkomen van problemen met de mondzorg. Bijvoorbeeld:

– als medicatie wordt verstrekt die een ‘droge mond’ kan veroorzaken, kan de apotheker adviseren hoe deze te bestrijden;
– als pijnmedicatie zonder recept wordt verstrekt, kan de apotheker nagaan of dit voor problemen in de mond is, en kan hij/zij zonodig verwijzen naar een mondzorgverlener.

Alle regionale partijen

1. Maken gebruik van het implementatiedraaiboek, de scholingsmaterialen en het screenings- en verwijsinstrument van ‘De mond niet vergeten!’ (te vinden op www.demondnietvergeten.nl).
2. Zetten zich in voor publieksvoorlichting over (het belang van) mondzorg voor kwetsbare ouderen en mensen met dementie.
3. Spreken af wie de regionale samenwerking coördineert en blijft bewaken (dit kan een van de partijen zijn, of iemand anders, zoals een coördinator van een bestaand netwerk).
4. Participeren in de landelijke introductiebijeenkomst en vervolgbijeenkomst en in twee regionale samenwerkingsbijeenkomsten waarin de voortgang besproken wordt.

3. Implementatieondersteuning

– Het projectteam van De mond niet vergeten! organiseert op verzoek, introductiebijeenkomsten voor wijkverpleegkundigen, huisartsen, casemanagers dementie en mondzorgprofessionals Meer weten? Mail: contact@demondnietvergeten.nl
– De KNMT organiseert voor haar leden informatiebijeenkomsten over de ‘Praktijkwijzer ouderen in de algemene mondzorgpraktijk’. Meer weten? Mail: LS@knmt.nl